← Усе артыкулыАрхіў тэга

#grand-duchy-of-lithuania

2026 / Гісторыя піва / ДаследаванніГісторыя піва / ДаследаванніПБП
Гісторыя піва / Даследаванні16 хв.

Бровар — піваварня ці вінакурня?

Даследаванне архіўнага плана 1756 года, які, верагодна, звязаны з маёнткам Бакшты ў Ашмянскім павеце. Аналіз надпісаў, катлоў, саладоўні, складоў для гарэлкі і валоўні дазваляе выказаць здагадку, што ў гэтым гаспадарчым комплексе маглі спалучацца піваварства і вытворчасць моцнага збожжавага алкаголю.

Чытаць ↗
2026 / Гісторыя піва / ДаследаванніГісторыя піва / ДаследаванніПБП
Гісторыя піва / Даследаванні5 хв.

Як Тызенгаўз развіваў піваварства

Як рэформы Антонія Тызенгаўза паўплывалі на развіццё піваварства ў Вялікім Княстве Літоўскім у другой палове XVIII стагоддзя? Чэшскія майстры, будаўніцтва мураваных бровараў, вытворчасць соладу і вырошчванне хмелю — паводле гістарычных даследаванняў і архіўных дакументаў.

Чытаць ↗
2025 / Крыніцы і дакументыКрыніцы і дакументыПБП
Крыніцы і дакументы6 хв.

Піваварства на беларускіх землях у 1704 годзе: пра што распавядае інвентар Сапоцкіна

Як варылі піва на беларускіх землях у пачатку XVIII стагоддзя? Інвентар мястэчка Сапоцкін 1704 года раскрывае арганізацыю працы дзвюх бровараў, правілы варэння піва, памеры збораў, умовы арэнды і ролю вадзянога млына. На прыкладзе аднаго мястэчка Вялікага Княства Літоўскага даследуем гаспадарчы бок гісторыі беларускага піваварства.

Чытаць ↗
2025 / Сумежныя напоіСумежныя напоіПБП
Сумежныя напоі8 хв.

Гарэлка у Рэчы Паспалітай: гісторыя пякучага напою

Гісторыя гарэлкі і збожжавага вінакурэння ў Вялікім Княстве Літоўскім і Рэчы Паспалітай паводле працы Габрыэля Жачынскага 1721 года. З чаго выраблялі моцныя напоі, як развівалася перагонка, чым славіўся гданьскі анісавы дыстылят і якое месца гарэлка займала ў культуры і медыцыне нашых продкаў.

Чытаць ↗
2025 / Гісторыя піва / ДаследаванніГісторыя піва / ДаследаванніПБП
Гісторыя піва / Даследаванні18 хв.

Піва Рэчы Паспалітай паводле працы Габрыэля Жачынскага

Якім было піва Рэчы Паспалітай у XVII–XVIII стагоддзях? На падставе працы Габрыэля Жачынскага 1721 года даследуем гатункі і цэны піва, гандаль збожжам, піваварныя цэнтры Беларусі, Літвы і Польшчы, асаблівасці вады і гістарычныя ўяўленні пра ўласцівасці напою.

Чытаць ↗
2025 / Сумежныя напоіСумежныя напоіПБП
Сумежныя напоі12 хв.

Салодкая спадчына Рэчы Паспалітай: мёд і пітныя мяды паводле працы Габрыэля Жачынскага

Пітны мёд на землях Рэчы Паспалітай меў шматвяковую гісторыю і ўспрымаўся не як другарадны напой, а як паўночны адпаведнік віна. Паводле працы Габрыэля Жачынскага 1721 года даследуем сведчанні пра мёд і мядовыя напоі Літвы, Русі, Жамойці, Валыні, Курляндыі ды іншых рэгіёнаў — з асаблівай увагай да Вялікага Княства Літоўскага і гісторыі зямель сучаснай Беларусі.

Чытаць ↗
2025 / Сумежныя напоіСумежныя напоіПБП
Сумежныя напоі6 хв.

Мядовыя азёры ВКЛ і Рэчы Паспалітай

Старажытныя крыніцы XVI–XVII стагоддзяў распавядаюць пра велізарную колькасць мёду ў Вялікім Княстве Літоўскім і суседніх землях — аж да неверагодных гісторый пра мядовыя пасткі, мядзведзяў і селяніна, выратаванага з мядовага дупла.

Чытаць ↗
2025 / Культура і побытКультура і побытПБП
Культура і побыт3 хв.

Дапаўненні пра наш язычніцкі вясновы абрад

Крыніца 1700 года захавала падрабязнае апісанне вясновага язычніцкага абраду з півам, вядомага таксама паводле хронікі Мацея Стрыйкоўскага. Жрэц выпіваў піва з пасудзіны без дапамогі рук, пасля чаго кідаў яе за спіну. У тэксце непасрэдна згадваюцца літвіны, русіны і іншыя народы рэгіёна.

Чытаць ↗
2025 / Гісторыя піва / ДаследаванніГісторыя піва / ДаследаванніПБП
Гісторыя піва / Даследаванні3 хв.

Пра наша піва і мёд у медыцынскай літаратуры XVII стагоддзя

У артыкуле разглядаюцца тры медыцынскія крыніцы XVII стагоддзя, у якіх апісваюцца піва і мядовыя напоі, іх уласцівасці і ўплыў на здароўе. Асаблівая ўвага надаецца згадкам Літвы і ўсходніх земляў Рэчы Паспалітай як рэгіёнаў развітога піваварства і традыцыйнага медаварэння.

Чытаць ↗
2025 / Сумежныя напоіСумежныя напоіПБП
Сумежныя напоі12 хв.

У ВКЛ «Боршч» — гэта не суп!?

Крыніцы XVI–XIX стагоддзяў паведамляюць пра напоі з баршчэўніку, якія ў Літве, Польшчы і суседніх землях падвяргалі браджэнню і ўжывалі замест піва. Асобныя сведчанні непасрэдна звязаны з Гроднам, Палессем і іншымі тэрыторыямі сучаснай Беларусі. На падставе гэтых даных я прапаную гіпотэзу: першапачатковы «боршч» мог быць ферментаванай, верагодна слабаалкагольнай вадкай асновай, блізкай да квасу або лёгкага піва, і толькі пазней яе назва перайшла на вядомую нам поліўку.

Чытаць ↗
2025 / Гісторыя піва / ДаследаванніГісторыя піва / ДаследаванніПБП
Гісторыя піва / Даследаванні7 хв.

У XVI стагоддзі наша піва і «пітны мёд» цанілі сярод немцаў

У нямецкім выданні 1554 года лекар Іаан Плакатом пісаў пра польскае і літоўскае піва, а таксама пра выдатны «літоўскі мёд», сабраны з кветак ліпы. Разбіраемся, што менавіта паведамляе лацінская крыніца, што ў XVI стагоддзі азначала слова «Літва» і чаму гэтае сведчанне важнае для гісторыі піва і мядовых напояў на землях сучаснай Беларусі.

Чытаць ↗
2025 / Крыніцы і дакументыКрыніцы і дакументыПБП
Крыніцы і дакументы8 хв.

Orbis Pictus: як еўрапейскі падручнік XVII стагоддзя знаёміў шляхецкую моладзь з піваварэннем

У 1658 годзе Ян Амос Коменскі выдаў Orbis Sensualium Pictus — знакаміты ілюстраваны падручнік, сярод раздзелаў якога было і піваварэнне. Даследуем, як кніга распаўсюджвалася ў Рэчы Паспалітай, што менавіта паказвала піваварная гравюра і чаму побач з катлом з’явіўся аламбік.

Чытаць ↗
2025 / Культура і побытКультура і побытПБП
Культура і побыт5 хв.

Піва ў рытуалах язычнікаў ВКЛ: Мацей Стрыйкоўскі

Як выкарыстоўвалася піва ў язычніцкіх абрадах Літвы, Жамойці і суседніх балцкіх земляў XVI стагоддзя? Разглядаем сведчанні Мацея Стрыйкоўскага пра ахвяраванні, восеньскія і вясновыя святы, пахаванні і памінанне продкаў.

Чытаць ↗